Quickscan: Xi bezoekt Noord-Korea

Maandag en dinsdag bracht de Chinese president Xi Jinping een bezoek aan Noord-Korea. Xi sprak van een ‘nieuw historisch keerpunt’. Enkele kanttekeningen.
1) Xi werd groots ontvangen in Pyongyang met erewacht, saluutschoten en juichende kinderen. Er was duidelijk gekeken hoe China vorige maand president Trump had ontvangen.
2) Veel concrete resultaten zijn niet gemeld. Alleen dat de relaties tussen beide landen verder worden verdiept. Xi drong aan op het verder openen van de grenzen; hetgeen Noord-Korea ook wil.
3) Noord-Korea mag dan een internationale pariastaat zijn, het bezoek van Xi liet Kim Jong-un weer even schitteren op het wereldtoneel.
4) China en Noord-Korea zijn buurlanden en koesteren een band die lang teruggaat. Noord-Korea is het enige land met wie China een militair bijstandsverdrag heeft afgesloten (1961). Noord-Korea is economisch bijna geheel op China aangewezen.
5) Het is best bijzonder dat Xi naar Pyongyang is gereisd. Zijn laatste bezoek was in 2019. Dat was voorafgaand aan een bezoek van Trump aan Zuid-Korea, waarbij hij en de Zuidkoreaanse president Moon Jae-in een ontmoeting met Kim hadden in de gedemilitariseerde zone.
6) Het is Xi’s eerste buitenlandse reis dit jaar. Naarmate hij ouder wordt reist hij minder frequent. Liever ontvangt Xi buitenlandse gasten in Beijing, wat zijn status en die van China onderstreept.
7) Dat hij nu toch naar Noord-Korea reist, heeft twee redenen. De eerste is de toenadering tussen Kim en Poetin. Noord-Korea levert munitie en soldaten voor de oorlog in Oekraïne. Rusland geeft daar militaire technologie voor terug.
8) Dit ondermijnt de invloed van China ten aanzien van Noord-Korea. Dat Pyongyang aan het economisch infuus van China ligt vindt Beijing prima. Moskou moet niet onder die duiven gaan schieten.
9) Een tweede reden is de wens van president Trump om opnieuw met Kim in gesprek te gaan. Hij zou Xi tijdens zijn staatsbezoek aan China vorige maand hebben gevraagd daarvoor zijn invloed in Noord-Korea aan te wenden.
10) Trump wil op jacht naar een Nobelprijs voor de Vrede Kim graag overtuigen zijn kernwapenprogramma stop te zetten. Als hem dat lukt zou China daar niet ongelukkig mee zijn. Zoals ieder land dat kernwapens bezit zijn zij tegen verdere proliferatie.
11) Kim staat vast open Trump te ontvangen. Kan hij weer schitteren op het wereldtoneel en zijn bevolking (en het buitenland) tonen dat hij geen diplomatieke paria is, maar een gerespecteerd staatshoofd dat rechtstreeks met wereldleiders overlegt.
12) Of Kim meegaat in Trumps wens zijn kernwapenprogramma stop te zetten is een heel ander verhaal. De oorlog in Iran laat zien wat de VS doen met landen die geen afschrikkingswapen hebben.
13) Persoonlijk denk ik dat China zich allang heeft neergelegd dat Noord-Korea een kernwapenstaat is. Het zou al over vijftig kernkoppen beschikken en werkt hard aan wapensystemen om die elders neer te laten komen mocht het tot oorlog komen.
14) Veel belangrijker voor China is dat zijn buurland stabiel blijft. China vreest een vluchtelingenstroom als het Kim-regime valt en gruwt van het idee van een hereniging met Zuid-Korea, waardoor er Amerikaanse troepen aan de Chinese grens komen te staan.
15) Kortom: Xi kan goede sier bij Trump maken door te bemiddelen voor een topontmoeting met Kim. Maar in de tussentijd wil hij zeker stellen dat Kim goed begrijpt dat noch Trump, noch Poetin zijn belangrijkste vrienden zijn.
Gerelateerde onderwerpen:
Quickscan: China en de samenwerking tussen Rusland en Noord-KoreaTop Kim-Trump voor China Sinterklaas en Kerst tegelijk