Quickscan: Sjoerdsmas bezoek aan China
De minister van buitenlandse handel Sjoerd Sjoerdsma bezocht van vorige week China voor een handelsmissie. Hoe moeten we dit bezoek duiden en wat leverde het op? Enkele kanttekeningen.
1) De minister en in zijn voetspoor vertegenwoordigers van 17 bedrijven bezocht China van 7 tot en met 9 juli. Op de eerste dag sprak Sjoerdsma in Beijing met zijn Chinese ambtgenoot Wang Wentao. Daarna reisde het gezelschap door naar Shanghai.
2) Het was het eerste reis van een Nederlandse minister naar China sinds 2018. Het bezoek was omstreden, omdat Sjoerdsma sinds 2021 op een Chinese sanctielijst staat en lang onduidelijk was of hij in China welkom was.
3) Zijn bezoek leerde ons dat het kabinet Jetten opnieuw inzet op handelsdiplomatie met China. In mei zagen we al het bezoek van landbouw-staatssecretaris Silvio Erkens. Nu een minister. Haagse contacten melden dat het kabinet inzet op een bezoek van de premier later dit jaar of begin 2027.
4) Ten tweede is duidelijk de Chinese overheid op dit moment meer waarde hecht aan een werkbare relatie met het land Nederland, dan dat het wrok koestert tegen de persoon Sjoerdsma. Andersom zal Sjoerdsma zich als minister anders uitspreken dan hij als parlementariër deed.
5) Voor Nederland is China’s economische hulp aan Rusland een graat in de keel. China vindt dat het voldoende doet door Poetin niet militair te steunen en vindt ons hypocriet omdat wij ook nog steeds olie en gas uit Rusland importeren.
6) Deze kwestie wordt heel interessant nu de kansen in de Oekraïne-oorlog lijken te keren. China heeft last van de oorlog en de houding die het daarover inneemt, maar men vindt een goede verstandhouding met Rusland op lange termijn belangrijker. Wat gaat China doen als Poetin dreigt te verliezen?
7) Dan is er het groeiende handelstekort. Europa exporteert minder naar China, maar de (waarde van) de import stijgt alleen maar. Het handelstekort bedroeg vorig jaar 360 miljard euro; bijna één miljard per dag!
8) De EU beschuldigt China van prijsdumping nu de binnenlandse consumptie achterblijft en daarmee Europese industrie te wurgen. China zegt dat Europa het zichzelf moeilijk maakt door hoge energieprijzen en een gebrek aan innovatie.
9) De EU en China hebben in juni afgesproken op ambtelijk niveau verder over dit probleem te spreken. China is nadat ze Trump hebben afgebluft zelfverzekerd dat het niet nodig zal zijn om veel toezeggingen te doen.
10) Wie heeft het meeste haast: de EU of China? De kans is groot dat China niet of nauwelijks beweegt en er dit najaar alsnog een handelsoorlog komt.
11) Voor de Chinezen stond Nexperia hoog op de agenda. De ravage in dit dossier is nog altijd niet opgeruimd, maar de handen van het kabinet zijn gebonden omdat zij niet zomaar een rechterlijke uitspraak naast zich neer kunnen leggen.
12) Ook neem ik aan dat Wang meer wilde weten over de Nederlandse deelname aan de Pax Silica, een Amerikaanse initiatief om de controle te vergroten op halfgeleiders en de apparatuur om die te maken. Wat betekent dit voor ASML en laat Nederland zich voor het Amerikaanse karretje spannen?
13) Veel concreets heeft het bezoek niet opgeleverd, maar het belangrijkste is dat beide landen met elkaar praten. Wat je verder ook van China vindt, het is de tweede economie ter wereld en een wereldmacht; die laat je niet zomaar links liggen.
14) Opvallend: tegelijk met Sjoerdsma’s bezoek aan China bracht D66-fractievoorzitter Jan Paternotte een bezoek aan Taiwan. Hij deed dat als vice-voorzitter van IPAC, een internationale groep China-kritische parlementariërs.
15) Het staat Paternotte natuurlijk vrij om Taiwan te bezoeken, maar de vraag is wel of hij hier het kabinet niet mee voor de voeten loopt. Hij heeft als fractievoorzitter van de grootste regeringspartij een bijzondere verantwoordelijkheid.
